ERLENT · SUÐUR-KÓREA · MIÐ-AUSTURLÖND

Suður-Kórea siglir í átt að Hormússundi, en nemur staðar áður

Stjórnvöld í Seúl senda eftirlitsflugvél, sprengjueyðingarsveit og neðansjávardróna á hafsvæðið við hættulegustu siglingaleið heims. Þau eru ekki síður nákvæm um hvert búnaðurinn fer ekki. Áætlunin segir mikið um hvernig bandamenn Bandaríkjanna reyna að hjálpa án þess að taka þátt í stríði.

Myndskreyting gerð með gervigreind af suðurkóresku herskipi og eftirlitsflugvél á hafi úti, með olíuskip í fjarska og tundurduflaleitardróna og sprengjueyðingarbúning á þilfari
Suðurkóreskur sjóherbúnaður á hafi úti. Myndskreyting gerð með gervigreind fyrir Fréttir 24/7. Ekki ljósmynd; skip, flugvél og búnaður eru til skýringar.

Á blaði stefnir Suður-Kórea á Hormússund. Lesi maður áætlunina vandlega nemur hún staðar langt áður. Á fimmtudag, eftir fund aðstoðarráðherra, tilkynntu stjórnvöld í Seúl að starfssvæði Cheonghae-sveitar sjóhersins, sem hefur barist gegn sjóræningjum í Adenflóa frá 2009, yrði stækkað þannig að það nánast tvöfaldaðist. Nýja svæðið nær út á opið haf í Arabíuhafi sunnan við Óman. Sundið sjálft er ekki innan þess, né heldur Ómanflói fyrir framan það.

„Aðgerðirnar verða áfram bundnar við opið haf sunnan við Óman,“ sagði embættismaður í varnarmálaráðuneytinu. Annar talaði enn skýrar: „Við munum alls ekki taka þátt í stríðinu eða blanda okkur í það.“

Hvað Seúl sendir

Sveitin hefur þegar 4.400 tonna tundurspilli, þyrlu og hraðbáta. Nú bætist við:

Nýja flugvélin og búnaðurinn eiga að starfa frá Djíbútí, að því gefnu að samningar takist við stjórnvöld þar. Reglurnar eru strangar. Eftirlitsflugvélin má hvorki fylgjast með írönsku landi, íranskri lögsögu né sundinu sjálfu, og aðgerðin lýtur kóreskri yfirstjórn. Áætlunin þarf enn samþykki þjóðþingsins, sem fær breytt umboð til meðferðar eftir að ríkisstjórnin hefur afgreitt það í næstu viku.

Af hverju núna

Stríðið hófst með árásum Bandaríkjanna og Ísraels á Íran í lok febrúar. Innan nokkurra vikna var umferð um Hormússund orðin að litlu sem engu, og skip urðu fyrir skeytum sem talið er að Íranar hafi skotið. Síðan komu tundurduflin. Frá þeim tíma hafa Bandaríkin þrýst á bandamenn sína að leggja sitt af mörkum.

Suður-Kórea hefur hingað til sagt nei. Í ágúst gaf Donald Trump forseti í skyn að hann hefði beðið Lee Jae-myung forseta um aðstoð og fengið neitun. Samkvæmt Korea JoongAng Daily hafa Bandaríkin varað Seúl við afleiðingum í kyrrþey ef ekkert sýnilegt framlag kæmi fyrir nóvember.

Svar Seúl er málamiðlun. Það mætir hluta af beiðni Bandaríkjanna án þess að senda kóreska sjóliða í stríðið. Kóresk stjórnvöld segja markmiðið að „vernda borgara okkar og gæta efnahagslegra hagsmuna okkar“, og hagsmunirnir eru ekki litlir. Um 70 prósent af hráolíu Suður-Kóreu koma frá Mið-Austurlöndum. Samkvæmt áætlun stjórnvalda frá því í september á að lækka hlutfallið í 50 prósent fyrir 2035, sem sýnir hve berskjaldað landið er enn.

Tundurduflin eru kjarni málsins

Það sem segir mest um pakkann er ekki flugvélin heldur tundurduflaleitarbúnaðurinn. Búist er við að hreinsun sundsins verði eitt stærsta verkefnið þegar stríðinu lýkur, og að það krefjist samvinnu margra flota. Hversu stórt verkefnið er, er umdeilt. Í ágúst lýsti yfirmaður herstjórnar Bandaríkjanna fyrir Mið-Austurlönd, Brad Cooper aðmíráll, því yfir að alþjóðlegar siglingaleiðir hefðu verið hreinsaðar. Bandamenn Bandaríkjanna vöruðu í kyrrþey við því að líklega væru enn tundurdufl í sundinu: samkvæmt Bloomberg er talið að Íranar hafi lagt á bilinu 80 til 150 tundurdufl og að ekki hafi þau öll fundist. Bandarískir embættismenn sögðu það mat úrelt.

Suður-Kórea hefur lofað að taka þátt í hreinsun sundsins, en aðeins við það sem embættismenn kalla „öruggar aðstæður“, sama skilyrði og Bretar og Frakkar hafa sett. Í reynd þýðir það eftir að átökunum lýkur. Seúl viðurkennir að hafa litla reynslu af ómannaðri tundurduflaleit og vill prófa búnaðinn. „Við getum ekki verið óundirbúin þegar kallið kemur,“ sagði embættismaður.

Búnaðurinn er með öðrum orðum sendur fyrir daginn eftir stríðið, ekki fyrir stríðið sjálft.

Ekki eru allir sannfærðir

Áætlunin á sér gagnrýnendur heima fyrir. Fyrri útgáfur strönduðu á andstöðu, meðal annars innan stjórnarflokkanna. Kim Joon-hyung, þingmaður Endurreisnarflokks Kóreu, spurði augljósrar spurningar: „Hver getur ábyrgst að starfssvæði sem einu sinni hefur verið stækkað verði ekki upphafið að næstu hernaðarkröfu?“

Ekki er heldur ljóst að Bandaríkin verði sátt. Þegar svæði sveitarinnar var síðast stækkað að beiðni Bandaríkjanna, árið 2020, var Hormússund sjálft tekið með. Nú hefur sundið vísvitandi verið skilið út undan.

Af hverju þetta skiptir máli utan Kóreu

Kóreska áætlunin er lítil, en hún er skýrt dæmi um hvernig bandamenn takast á við þetta stríð. Þeir bjóða fram aðstoð á jaðrinum, vernda eigin skip og búa sig undir hreinsunarstarfið, en halda sig utan átakanna. Aðrir hafa gert svipað: frá því í mars hafa Indverjar og Pakistanar notað herskip til að fylgja eigin olíuskipum um Ómanflóa.

Fyrir lönd sem reiða sig á olíu frá Persaflóa, og það á við um stærstan hluta Asíu, er spurningin ekki aðeins hvenær stríðinu lýkur. Hún er líka hversu langan tíma það tekur á eftir að gera tundurduflum lagða siglingaleið örugga á ný. Suður-Kórea veðjar á að svarið kalli á neðansjávardróna, og vill frekar læra á þá áður en hún er beðin um það.

Heimildir

Athugasemd um framsetningu: Greinin byggir á umfjöllun kóreskra fjölmiðla sem vitna í embættismenn suðurkóreska varnarmálaráðuneytisins, og á umfjöllun sérhæfðra siglinga- og varnarmálamiðla. Sumir embættismannanna sem vitnað er í voru ekki nafngreindir. Áætlunin þarf enn samþykki þjóðþings Suður-Kóreu. Tilvitnanir eru þýddar af Fréttum 24/7. Myndin er gerð með gervigreind.

Ábendingar, leiðréttingar eða fyrirspurnir: ritstjorn@frettir247.news

Meira úr flokknum Erlent