Grænni orkunýting í reiðhöll á Íslandi

Á Lýsuhóli á Snæfellsnesi hefur Ljósorka komið að verkefni sem sameinar sólarorku og rafhlöðugeymslu og kannar hvernig íslenskt fyrirtæki getur nýtt endurnýjanlega raforku betur.

Þak reiðhallarinnar á Lýsuhóli á Snæfellsnesi gegnir nú fleiri hlutverkum en að veita skjól. Þar hefur verið komið upp sólarorkukerfi sem er ætlað að hjálpa starfseminni í heild að nýta eigin raforkuframleiðslu betur.

Kerfið samanstendur af 340 sólarsellum með 172 kílóvatta (kW) uppsettu hámarksafli og rafhlöðugeymslu sem rúmar 253 kílóvattstundir (kWh) af orku.

Ljósorka, íslenska fyrirtækið sem sá um hönnun og búnað kerfisins, hefur þannig hjálpað til við að gera hefðbundið byggingarþak að hagnýtum hluta af raforkuöflun starfseminnar.

Bændablaðið greindi frá verkefninu 9. október 2026 og Eiðfaxi fjallaði nánar um það 20. október.

Leitað að betri leið til að nýta raforku

Með vaxandi starfsemi á Lýsuhóli hefur raforkuþörfin aukist. Eigendurnir Jóhanna Ásgeirsdóttir og Agnar Gestsson sögðu Eiðfaxa að þau hefðu farið að skoða leiðir til að framleiða meiri raforku sjálf, draga úr rekstrarkostnaði og gera starfsemina sjálfbærari.

Á staðnum er meðal annars rekin reiðhöll og hótel, auk orlofshúsa og annarrar starfsemi tengdrar hestamennsku og ferðaþjónustu. Samkvæmt Eiðfaxa er raforka einnig notuð til húshitunar þar sem ekki er aðgangur að hitaveitu.

Sólarorkukerfið er ætlað allri starfseminni en ekki aðeins reiðhöllinni. Orkustýring þess samhæfir raforkuframleiðslu, hleðslu rafhlaðna og notkun til að nýta sem mest af raforkunni sem framleidd er á staðnum.

Þar kemur rafhlöðugeymslan að gagni. Sólarsellur framleiða raforku þegar dagsbirta er fyrir hendi, en starfsemi getur þurft á raforku að halda á öðrum tímum. Rafhlöður geta geymt hluta umframframleiðslunnar til síðari nota, meðal annars um kvöld.

Hvað segja fyrstu tölurnar?

Samkvæmt Eiðfaxa áætlar Ljósorka að kerfið geti framleitt um 115.000–120.000 kWh af raforku á ári.

Eiðfaxi greindi einnig frá því að kerfið hefði framleitt tæplega 5.000 kWh í september og að meira en 95% þeirrar framleiðslu hefði að sögn verið nýtt á staðnum. Kerfið var þó ekki komið í fullan rekstur fyrr en um miðjan mánuðinn.

Þetta eru jákvæðar fyrstu vísbendingar, en ekki heildarmat á heilu rekstrarári. Raunveruleg ársframleiðsla og sparnaður ráðast meðal annars af dagsbirtu, veðri, raforkunotkun og rekstri kerfisins.

Einnig skiptir máli að greina á milli afls og orku. Talan 172 kW lýsir uppsettu hámarksafli kerfisins en 253 kWh segir til um hversu mikla orku rafhlöðugeymslan getur rúmað.

Endurnýjanleg orka við íslenskar aðstæður

Sólarorka á Íslandi hefur mikilvæga árstíðabundna takmörkun: framleiðslan minnkar verulega yfir dimmustu vetrarmánuðina, þegar byggingar geta áfram þurft mikla raforku.

Rafhlöðugeymsla getur fært raforkunotkun milli klukkustunda og styttri tímabila, en hún gerir ekki kleift að geyma sumarsólarorku fram á vetur. Raforkukerfið í heild gegnir því áfram mikilvægu hlutverki þegar eigin framleiðsla dugar ekki.

Vel hannað sólarorkukerfi getur engu að síður hjálpað fyrirtæki að nýta meira af þeirri raforku sem það framleiðir sjálft. Umhverfisávinningurinn ræðst meðal annars af því hvaða raforku framleiðslan kemur í staðinn fyrir, hvaða búnaður er notaður og hver umhverfisáhrif kerfisins eru yfir allan líftíma þess. Raunverulegur samdráttur í losun vegna verkefnisins hefur ekki verið staðfestur í þeirri umfjöllun sem hér er byggt á.

Markmiðið er ekki að halda því fram að sólarorka leysi allar áskoranir í orkumálum. Hún getur verið einn hagnýtur kostur sem er lagaður að þörfum hverrar starfsemi.

Gætu aðrar reiðhallir haft gagn af sambærilegum lausnum?

Reiðhallir, landbúnaðarbyggingar og önnur mannvirki með stór þök geta haft tækifæri til að framleiða hluta eigin raforku. Hvort sólarorkukerfi og rafhlöður henta ræðst meðal annars af raforkuþörf, stefnu þaks, burðarþoli, stofnkostnaði og því hvernig raforkan er notuð.

Geir Sveinsson hjá Ljósorku hefur í umfjölluninni lagt áherslu á að hanna þurfi kerfi út frá raunverulegri raforkunotkun fremur en að setja einfaldlega upp sem flestar sólarsellur.

Bygging sem notar mikla raforku yfir daginn getur þurft aðra lausn en bygging þar sem notkunin er mest á kvöldin. Sumar starfseiningar geta haft gagn af rafhlöðugeymslu en hjá öðrum gæti einfaldara kerfi hentað betur.

Verkefnið á Lýsuhóli gefur öðrum rekstraraðilum raunverulegt dæmi til að skoða án þess að gefa í skyn að sama lausn henti öllum.

Hagnýtt skref í átt að betri orkunýtingu

Verkefni Ljósorku á Lýsuhóli sýnir hvernig hægt er að sameina sólarsellur, rafhlöðugeymslu og orkustýringu í starfandi fyrirtæki. Það sýnir einnig mikilvægi þess að byrja á hagnýtri spurningu: hversu mikla raforku notar starfsemin og hvenær er hennar þörf?

Framlag kerfisins til lengri tíma verður skýrara þegar heilt rekstrarár liggur að baki og hægt verður að meta mælda framleiðslu, raforkunotkun og raunverulegan kostnað.

Verkefnið er því gagnlegt dæmi um hvernig íslenskt fyrirtæki getur kannað möguleika endurnýjanlegrar orku út frá eigin þörfum og hvernig tæknileg þekking getur hjálpað til við að gera slíkar hugmyndir að raunverulegu kerfi.

Heimildir

• Bændablaðið — „Orkuver á þaki reiðhallarinnar“, 9. október 2026.
• Eiðfaxi — „Reiðhallarþakið orðið að raforkuveri“, 20. október 2026.

Ritstjórnarathugasemd: Greinin byggir á umfjöllun Bændablaðsins og Eiðfaxa ásamt viðbótarskýringum. Tæknilýsing, fyrstu framleiðslutölur og fjárhagslegar áætlanir eru eignaðar birtum heimildum. Frettir247 hefur ekki sjálfstætt endurskoðað tölurnar eða mælt umhverfisáhrif kerfisins.

Ábendingar, leiðréttingar eða fyrirspurnir: ritstjorn@frettir247.news

Meira úr flokknum Tækni

TÆKNI · GERVIGREINDGetur gervigreind hugsað eins og hæstaréttardómari? Tilraun bandarísks lagaskóla reynir á mörk tækninnar31. október 2026TÆKNI · GERVIGREINDNew Economy Forum: Hvernig gervigreind er að endurmóta hagkerfið, vinnumarkaðinn og stjórnsýsluna31. október 2026TÆKNI · GERVIGREINDGervigreind og íslenskt samfélag: Ísland setur sér áherslur30. október 2026