Ísland talar fyrir átta þjóðir: Ásgeir Jónsson kynnti sameiginlega afstöðu Norðurlanda og Eystrasaltsríkja hjá AGS
Ísland gegndi áberandi fyrirsvarshlutverki á ársfundi Alþjóðagjaldeyrissjóðsins í Bangkok í október, þegar Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri flutti sameiginlega yfirlýsingu fyrir hönd átta norrænna ríkja og Eystrasaltsríkja. Í yfirlýsingunni var fjallað um stríðið í Úkraínu, átökin í Mið-Austurlöndum, skuldir ríkja, fjármálastöðugleika, gervigreind og framtíð alþjóðlegrar efnahagssamvinnu.

Þegar forystufólk í alþjóðafjármálum kom saman í Bangkok í október var Íslandi falin ábyrgð sem náði langt út fyrir eigin hagsmuni landsins.
Á 54. fundi fjárhagsnefndar Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMFC), helsta vettvangsins þar sem rætt er um stefnu sjóðsins, flutti Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri Íslands, formlega yfirlýsingu fyrir hönd átta ríkja: Danmerkur, Eistlands, Finnlands, Íslands, Lettlands, Litháens, Noregs og Svíþjóðar.
Yfirlýsingin, sem dagsett er 17. október 2026, var sameiginleg afstaða svæðisins en ekki ræða fyrir hönd Íslands eins.
Efni hennar veitir innsýn í hvernig Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin meta stöðuna í alþjóðaefnahagsmálum – og hvað þau telja að AGS eigi að setja í forgang á tímum þegar pólitísk spenna, veikleikar í fjármálakerfinu og tæknibreytingar endurmóta heimshagkerfið.
Fyrir Ísland, land með um 400.000 íbúa og afar alþjóðlega tengt hagkerfi, sýnir verkefnið einnig mikilvægi svæðisbundins samstarfs innan alþjóðastofnana.
Hvers vegna Ísland var í fyrirsvari fyrir átta ríki
Ársfundur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og Alþjóðabankans fór fram í Bangkok í Taílandi dagana 12.–18. október 2026.
Seðlabanki Íslands staðfesti að Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri og Tómas Brynjólfsson, varaseðlabankastjóri fjármálastöðugleika, hefðu sótt fundinn ásamt öðrum fulltrúum bankans. Daði Már Kristófersson fjármála- og efnahagsráðherra tók einnig þátt í fundi fjárhagsnefndarinnar fyrir hönd kjördæmis Norðurlanda og Eystrasaltsríkja.
Seðlabankastjóri er fulltrúi Íslands í bankaráði AGS (Board of Governors), æðstu valdastofnun sjóðsins. Að þessu sinni fór Ísland jafnframt með fyrirsvar kjördæmis Norðurlanda og Eystrasaltsríkja í fjárhagsnefndinni.
Sá greinarmunur skiptir máli.
Fjárhagsnefndin kemur saman tvisvar á ári og í henni eiga sæti fulltrúar 25 aðildarríkja. Hún veitir bankaráði AGS ráðgjöf um stjórn og stefnu alþjóðlega peninga- og fjármálakerfisins og tekur þátt í að móta áherslur í starfi sjóðsins.
Í kjördæmi Norðurlanda og Eystrasaltsríkja eru átta ríki sem starfa saman innan stofnanaskipulags AGS. Fyrirsvarið gengur á milli ríkjanna. Á vorfundinum í apríl 2026 var Christian Kettel Thomsen, seðlabankastjóri Danmerkur, fulltrúi sama átta ríkja kjördæmis. Í október færðist sú ábyrgð til Íslands.
Fyrirkomulagið gefur smærri ríkjum tækifæri til að taka þátt í alþjóðlegri efnahagsumræðu í gegnum sameiginlega svæðisbundna afstöðu.
Það veitir Íslandi hvorki sjálfstætt vald yfir hinum ríkjunum sjö né gerir það seðlabankastjórann að yfirmanni AGS. Hann kynnir einfaldlega þá afstöðu sem kjördæmið hefur komið sér saman um í viðkomandi nefnd.
Í opinberu skjali AGS er Ásgeir Jónsson tilgreindur sem ræðumaður og öll ríkin átta talin upp sem yfirlýsingin er flutt fyrir.

Hvað ríkin átta sögðu í raun
Yfirlýsingin hefst á áhyggjum af viðvarandi óvissu, stríðsátökum og sundrun alþjóðakerfisins.
Þar er því haldið fram að þessi þróun auki þrýsting á heimshagkerfið og þær fjölþjóðlegu stofnanir sem eiga að viðhalda alþjóðlegri samvinnu.
Tvenn átök fá sérstaka athygli: árásarstríð Rússlands gegn Úkraínu og átökin í Mið-Austurlöndum.
Úkraína og öryggi Evrópu
Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin fordæma harðlega áframhaldandi árásarstríð Rússlands gegn Úkraínu og lýsa því sem grófu broti á alþjóðalögum.
Þau ítreka stuðning sinn við sjálfstæði, fullveldi og landhelgi Úkraínu og hvetja Rússland til að draga herlið sitt til baka frá alþjóðlega viðurkenndu landsvæði Úkraínu.
Í yfirlýsingunni skuldbinda ríkin átta sig einnig til áframhaldandi pólitísks, hernaðarlegs, mannúðarlegs og efnahagslegs stuðnings við Úkraínu, þar á meðal stuðnings við umbætur sem tengjast leið landsins að aðild að Evrópusambandinu.
Þetta er ekki einungis pólitísk yfirlýsing aðskilin efnahagsstefnu.
Í yfirlýsingunni er stríðið beinlínis tengt öryggi Evrópu og heimsins, efnahagslegri sundrun og alþjóðlegum efnahagshorfum.
Í augum Norðurlanda og Eystrasaltsríkja eru öryggi og efnahagslegur stöðugleiki nátengd. Langvarandi átök geta haft áhrif á orkumarkaði, opinber útgjöld, viðskipti, fjárfestingarákvarðanir og tiltrú um alla Evrópu.
Mið-Austurlönd og kostnaður átaka
Í yfirlýsingunni er einnig fjallað um alvarlegar mannúðar- og efnahagslegar afleiðingar átakanna í Mið-Austurlöndum.
Þar er bent á verðbólguáhrif hærra hrávöruverðs og allir aðilar hvattir til að vernda almenna borgara, sýna stillingu og vinna að samningsbundinni langtímalausn í samræmi við alþjóðalög og stofnsáttmála Sameinuðu þjóðanna.
Efnahagslegu áhyggjurnar eru einfaldar: átök á hernaðarlega mikilvægu svæði geta truflað orkuframboð, flutningsleiðir og alþjóðaviðskipti.
Hærra hrávöruverð getur síðan breiðst út um heimshagkerfið, aukið framleiðslukostnað og ýtt undir verðbólgu.
Fyrir lítil, opin hagkerfi getur verið sérstaklega erfitt að bregðast við slíkri þróun, því þau hafa lítil áhrif á alþjóðlegt verð og framboð.
Ríkin átta setja því alþjóðlega samvinnu og fyrirsjáanlegar reglur í öndvegi í viðbrögðum sínum.
Viðvörun um opinberar skuldir og lántökukostnað
Eitt mikilvægasta efnahagsmál yfirlýsingarinnar er vaxandi þrýstingur á fjárhag hins opinbera.
Ríkin átta vara við því að miklar opinberar skuldir, hærri lántökukostnaður og vaxandi útgjaldaþörf geri sífellt brýnna að ríki byggi upp svigrúm í ríkisfjármálum og komi opinberum skuldum á sjálfbæra braut til meðallangs tíma.
Í yfirlýsingunni eru tilgreindar nokkrar uppsprettur útgjaldaþrýstings:
- Varnar- og öryggismál.
- Áskoranir tengdar loftslagsmálum.
- Lýðfræðilegar breytingar og öldrun þjóða.
- Hærri vaxtakostnaður vegna opinberra lána.
Þessi þrýstingur kemur fram á sama tíma og mörg ríki hafa þegar safnað umtalsverðum skuldum eftir endurtekin efnahagsáföll.
Áhyggjurnar snúast ekki eingöngu um fjárhæð skuldanna. Þær snúast um minni getu til að bregðast við þegar næsta kreppa skellur á.
Ríki með miklar skuldir og dýra fjármögnun getur átt erfiðara með að styðja heimili í orkukreppu, fjárfesta í innviðum eða bregðast við fjármálakreppu án þess að auka lántökur enn frekar.
Í yfirlýsingunni er því kallað eftir ábyrgri stefnu í ríkisfjármálum og sterkari efnahagsramma.
Þar kemur einnig fram mikilvægt sjónarmið um ójafnvægi í alþjóðaviðskiptum. Tollar og viðskiptahindranir eru ekki settar fram sem lausn á óhóflegu ytra ójafnvægi. Ríkin halda því þess í stað fram að AGS eigi að styðja stefnubreytingar bæði í ríkjum með afgang og ríkjum með halla.
Þetta endurspeglar áherslu á alþjóðlega efnahagssamhæfingu fremur en kerfi sem í auknum mæli mótast af viðskiptahömlum og samkeppni þjóðarhagsmuna.
Fjármálastöðugleiki á tímum gervigreindar
Í sameiginlegu yfirlýsingunni er gervigreind ekki einungis meðhöndluð sem tæknilegt tækifæri.
Þar er viðurkennt að gervigreind geti aukið framleiðni og stutt við hagvöxt, en varað við því að hún skapi jafnframt nýja áhættu fyrir fjármálakerfið, vinnumarkaðinn og samfélagið.
Þrjú áhersluatriði eru sérstaklega tilgreind:
Leiðrétting á mörkuðum tengd gervigreind. Ef fjárfestar verða of bjartsýnir um framtíðararðsemi gervigreindarfyrirtækja og tengdra innviða gæti skyndilegt endurmat leitt til verðlækkunar eigna og fjárhagslegs taps.
Skuldsetning fjármálafyrirtækja utan bankakerfisins. Lántökur og samtengdar fjárhagsstöður utan hefðbundinna banka geta magnað upp álag á mörkuðum þegar eignaverð lækkar eða fjármögnunarskilyrði þrengjast.
Netöryggi. Sífellt samtengdari fjármálakerfi skapa nýja áhættu fyrir mikilvæga innviði, gögn og nauðsynlega þjónustu.
Ríkin átta telja að bregðast þurfi við þessum veikleikum án tafar.
Þau kalla einnig eftir fullri innleiðingu alþjóðlega samþykktra fjármálareglna, þar á meðal Basel III. Þau gera greinarmun á einföldun regluverks og veikingu þess: nútímavæðing á að bæta skilvirkni kerfisins en ekki leiða til afreglunar.
Þetta er veigamikil afstaða ríkja með þróuð fjármálakerfi og alþjóðlega tengda banka- og fjárfestingarstarfsemi.
Í yfirlýsingunni er einnig lögð áhersla á aukið samstarf til að vernda stjórnvöld, fyrirtæki og einstaklinga gegn vaxandi netógnum.
Gervigreind þarf að skila ávinningi út fyrir fjármálamarkaði
Umfjöllun yfirlýsingarinnar um gervigreind nær lengra en til beinnar áhættu fjárfesta.
Þar er viðurkennt að gervigreind, loftslagsbreytingar, lýðfræðilegar breytingar og nýsköpun í fjármálaþjónustu séu að breyta formgerð heimshagkerfisins.
Þessi þróun gæti skapað ný tækifæri til vaxtar og meiri framleiðni. Hún gæti þó einnig valdið alvarlegum áskorunum fyrir atvinnu, opinber fjármál, hagvöxt og fjármálastöðugleika.
Ríkin átta leggja áherslu á nauðsyn varnagla, góðra stjórnarhátta og alþjóðlegrar samvinnu til að tryggja að ávinningur af háþróaðri gervigreind dreifist víða.
Þetta er mikilvægur greinarmunur.
Efnahagslegur árangur gervigreindar ætti ekki eingöngu að mælast í markaðsvirði tæknifyrirtækja eða fjárhæðum sem varið er í gagnaver.
Spurningin til lengri tíma er hvort fyrirtæki verði afkastameiri, hvort launafólk geti aðlagast breyttum hæfnikröfum og hvort ávinningurinn nái til hagkerfisins í heild.
Í yfirlýsingunni er AGS hvattur til að fylgjast með afleiðingum kerfisbreytinga og veita óháða, gagnreynda ráðgjöf um efnahagsstefnu.
Þar er einnig því haldið fram að ríki þurfi metnaðarfullar umbætur til að auka framleiðni, efla samkeppni, auka vinnuframboð og styrkja viðnámsþrótt hagkerfisins.
Hvers vegna AGS skiptir smærri ríki máli
Rauður þráður í yfirlýsingunni er mikilvægi alþjóðakerfis sem byggir á reglum.
Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin ítreka stuðning sinn við AGS sem lykilstofnun í alþjóðlega fjármálaöryggisnetinu.
Þau leggja áherslu á að sjóðurinn verði áfram traustur veitandi hlutlausrar efnahagsgreiningar og ráðgjafar.
Fyrir smærri hagkerfi hefur þetta hagnýta þýðingu.
Ísland getur ekki upp á eigin spýtur ákveðið alþjóðleg vaxtakjör, hrávöruverð í heiminum eða reglurnar sem gilda á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.
Íslensk fyrirtæki reiða sig á alþjóðaviðskipti, aðgang að fjármagni, traust fjármálakerfi og fyrirsjáanleg efnahagstengsl.
Vel starfandi fjölþjóðakerfi getur því verið sérstaklega verðmætt fyrir lítið land.
Í yfirlýsingunni kemur einnig skýrt fram að AGS verði að hafa nægilegt fjármagn og getu til að sinna skyldum sínum.
Ríkin átta styðja starf sjóðsins á sviði eftirlits, lánveitinga, tækniaðstoðar og fjármálastöðugleika. Þau leggja jafnframt áherslu á að umbætur og fjárhagslegar takmarkanir megi ekki grafa undan gæðum eða sjálfstæði ráðgjafar hans.
Stjórnarhættir AGS: hver hefur áhrif á stofnunina?
Í yfirlýsingunni er mikilvægur kafli um stjórnarhætti AGS sjálfs.
Sjóðurinn byggir á kvótakerfi. Kvóti aðildarríkja ræður miklu um fjárframlög þeirra, atkvæðavægi og aðgang að fjármunum AGS.
Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin styðja öflugan og vel fjármagnaðan sjóð og kalla eftir framgangi 16. almennu endurskoðunar kvóta og uppbyggilegri umræðu um þá næstu.
Þau telja að allar breytingar á kvótahlutdeild eigi að endurspegla breytingar í heimshagkerfinu en jafnframt tryggja sanngirni og víðtækan stuðning aðildarríkja.
Í yfirlýsingunni er einnig lögð áhersla á að ríki sem fá aukna kvótahlutdeild axli samsvarandi ábyrgð.
Þetta er hluti af víðtækari umræðu um hvernig alþjóðastofnanir eigi að endurspegla breytta dreifingu efnahagslegra valda.
Nýmarkaðsríki hafa orðið sífellt mikilvægari í heimshagkerfinu og spurningar um fyrirsvar, atkvæðisrétt og lögmæti stofnana eru áfram miðlægar í umræðu um framtíð AGS.
Afstaða Norðurlanda og Eystrasaltsríkja er sú að umbætur eigi að styrkja lögmæti sjóðsins án þess að grafa undan kvótakerfinu eða starfhæfni hans.
Efnahagsstaða Íslands í alþjóðlegu samhengi
Þótt yfirlýsingin hafi verið flutt fyrir hönd átta ríkja vekur þátttaka Íslands einnig spurningar um stöðu landsins sjálfs í alþjóðahagkerfinu.
Ísland er lítið, þróað hagkerfi með mikla alþjóðlega tengingu.
Velsæld landsins byggir á samspili sjávarútvegs, ferðaþjónustu, orkufreks iðnaðar, þjónustu og alþjóðlegrar fjárfestingar. Innanlandsmarkaðurinn er lítill og þróun á erlendum mörkuðum getur haft veruleg áhrif á efnahagslífið.
Úttekt AGS á Íslandi frá 2026 (Article IV) veitir mikilvægt samhengi.
Í skýrslunni, sem birt var 30. júlí, kom fram að landsframleiðsla hefði dregist saman um 1,3% árið 2024 en vaxið um 1,3% árið 2025.
AGS benti á þráláta verðbólgu og launaþrýsting, veikan útflutning og þörf á aukinni framleiðni sem mikilvægar áskoranir.
Sjóðurinn spáði 1,8% hagvexti árið 2026 og 2,1% árið 2027, en varaði við því að áhætta varðandi hagvöxt hallaði niður á við og áhætta varðandi verðbólgu upp á við.
Sjóðurinn lagði einnig áherslu á traust ríkisfjármál, trúverðuga peningastefnu og kerfisumbætur sem gætu aukið framleiðni og breikkað grunn hagkerfisins.
Bein tengsl eru milli þessara innlendu áskorana og þeirra áherslna sem fram koma í sameiginlegu yfirlýsingunni.
Kallið eftir aukinni framleiðni, traustari opinberum fjármálum og árangursríkri alþjóðlegri samvinnu á jafnt við um Ísland og hin ríkin í kjördæminu.
Orkustaða Íslands er einnig ólík stöðu margra annarra þróaðra hagkerfa. Tiltölulega lítil þörf á innfluttu eldsneyti og hagstæð samsetning innlendrar orku getur veitt nokkra vörn gegn tilteknum alþjóðlegum orkuáföllum.
Það ver landið þó ekki fyrir alþjóðlegri verðbólgu, breyttum viðskiptakjörum, sveiflum á fjármálamörkuðum eða truflunum sem snerta útflutningsgreinar þess.
Úttekt AGS á Íslandi undirstrikar mikilvægi þess að viðhalda öflugum efnahagsstofnunum og efla getu landsins til að standast ytri áföll.
Hvað Ísland fær út úr fyrirsvarinu
Ekki ætti að gera of mikið úr fyrirsvarshlutverkinu, en heldur ekki gera lítið úr þýðingu þess.
Ísland var hvorki að móta peningastefnu heimsins, stýra AGS né tala fyrir öll aðildarríki stofnunarinnar.
Íslandi var þó treyst fyrir því að kynna sameiginlega afstöðu átta ríkja í háttsettri nefnd sem veitir bankaráði AGS ráðgjöf.
Það skapar tækifæri til að taka þátt í umræðu sem hefur áhrif á áherslur einnar mikilvægustu fjármálastofnunar heims.
Hlutverkið krefst einnig diplómatískrar samhæfingar.
Norðurlöndin og Eystrasaltsríkin eiga marga sameiginlega efnahags- og stofnanalega hagsmuni, en hagkerfi þeirra eru ekki eins. Þau eru misberskjölduð fyrir orkumörkuðum, viðskiptum, öryggisáhættu og alþjóðafjármálum.
Sameiginleg yfirlýsing er því samningsniðurstaða svæðisins en ekki einfaldlega listi yfir áherslur Íslands.
Tækifæri Íslands felst í því að leggja sitt af mörkum til sameiginlegrar afstöðu en halda jafnframt eigin rödd innan víðara stofnanaskipulags AGS.
Þetta minnir einnig á að alþjóðleg áhrif ráðast ekki eingöngu af fólksfjölda. Smærri ríki geta tekið virkan þátt þegar þau vinna saman, móta trúverðuga stefnu og leggja stöðugt sitt af mörkum til alþjóðastofnana.
Fundur fjárhagsnefndarinnar: hvers vegna engin sameiginleg lokaályktun var samþykkt
Októberfundurinn leiddi einnig í ljós hversu erfitt getur verið að ná samkomulagi meðal aðildarríkja AGS.
Fjárhagsnefndin náði ekki samstöðu um orðalag heildstæðrar lokaályktunar (communiqué).
Í staðinn gaf formaður nefndarinnar, Mohammed Aljadaan, fjármálaráðherra Sádi-Arabíu, út yfirlýsingu formanns (Chair's Statement).
Seðlabanki Íslands greindi frá því að aðildarríki nefndarinnar hefðu stutt yfirlýsinguna í meginatriðum. Aljadaan sagði sjálfur að öll aðildarríkin hefðu fallist á orðalag hennar.
Þessi greinarmunur skiptir máli. Yfirlýsing formanns er ekki það sama og lokaályktun sem samþykkt er samhljóða.
Að heildstæð lokaályktun hafi ekki náðst endurspeglar hversu erfitt er að finna sameiginlegt orðalag meðal ríkja sem búa við ólíkar pólitískar aðstæður og efnahagslegar áherslur. Innrás Rússlands í Úkraínu hefur í reynd komið í veg fyrir samhljóða ályktanir nefndarinnar undanfarin ár.
Spennan var einnig sýnileg á fundinum sjálfum. Samkvæmt fréttum Reuters gekk nærri helmingur fulltrúa út úr fundarsalnum þegar Anton Siluanov, fjármálaráðherra Rússlands, tók til máls – þar á meðal fulltrúar Norðurlanda og Eystrasaltsríkja.
Ágreiningur kom einnig fram um orðalag varðandi gervigreind. Bandaríkin vildu að hugtakið „artificial intelligence“ yrði leyst af hólmi með „super intelligence“ í yfirlýsingunni. Sú tillaga náði ekki fram að ganga; í yfirlýsingu formanns er þess í stað talað um „advanced intelligence technologies“, eða háþróaða gervigreindartækni.
Á blaðamannafundi 17. október lýsti Aljadaan heimshagkerfi sem sýnir viðnámsþrótt en stendur frammi fyrir vaxandi áskorunum. Hann benti á efnahagslegar afleiðingar stríðsátaka og truflana á mikilvægum siglinga- og viðskiptaleiðum, auk tækifæra og áhættu sem fylgja gervigreind.
Kristalina Georgieva, framkvæmdastjóri AGS, lýsti fundunum einnig þannig að þeir hefðu einkennst bæði af bjartsýni og áhyggjum.
Hún benti á fyrirheit gervigreindar og kraftinn í Asíu, en varaði við því að treysta um of á eina uppsprettu vaxtar. Hún nefndi einnig verðbólgu, miklar opinberar skuldir og loftslagstengda áhættu.
Skilaboð fundarins voru því ekki að alþjóðleg samvinna hefði brugðist. Heldur að samvinna sé áfram nauðsynleg á tímum þegar sífellt erfiðara verður að ná samkomulagi.
Lítið land í stórri efnahagsumræðu
Hlutverk Íslands í Bangkok var hagnýtt dæmi um hvernig smærri ríki geta lagt sitt af mörkum til alþjóðlegrar efnahagsumræðu í gegnum svæðisbundið samstarf.
Yfirlýsingin sem Ásgeir Jónsson flutti einskorðaðist ekki við brýnustu efnahagsmál Íslands. Hún fjallaði um öryggi Evrópu, efnahagslegar afleiðingar átaka, skuldir ríkja, fjármálaregluverk, gervigreind og framtíð AGS sjálfs.
Þessi mál kunna að virðast fjarri daglegu lífi á Íslandi, en afleiðingar þeirra eru það ekki.
Óstöðugleiki á alþjóðavettvangi getur haft áhrif á verð innfluttra vara, lántökukostnað, tiltrú fjárfesta og þá markaði sem standa íslenskum útflytjendum til boða.
Fyrir lítið hagkerfi er hæfnin til að taka þátt í umræðu um reglur og stofnanir alþjóðafjármálakerfisins því meira en diplómatískt formsatriði.
Októberfundurinn skilaði ekki heildstæðri lokaályktun fjárhagsnefndarinnar og Ísland kom ekki heim með ný völd yfir sjóðnum.
Hann sýndi hins vegar að Ísland, ásamt samstarfsríkjum sínum á Norðurlöndum og við Eystrasalt, á viðurkenndan sess í alvarlegri alþjóðlegri efnahagsumræðu – og ber ábyrgð á að kynna sameiginlega afstöðu til mála sem munu móta komandi ár.
Heimildir
- Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – Yfirlýsing Ásgeirs Jónssonar seðlabankastjóra, 54. fundur fjárhagsnefndar AGS (IMFC), 17. október 2026 – Meginheimild greiningarinnar á sameiginlegri afstöðu Norðurlanda og Eystrasaltsríkja. Í fimm blaðsíðna yfirlýsingunni eru öll ríkin átta talin upp og afstaða þeirra sett fram til Úkraínu, Mið-Austurlanda, ríkisfjármála, fjármálastöðugleika, gervigreindar, kerfisumbóta og stjórnarhátta AGS.
- Seðlabanki Íslands – Ársfundur Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og Alþjóðabankans 2026, 21. október 2026 – Opinber frásögn af íslensku sendinefndinni, fyrirsvarshlutverki seðlabankastjóra, þátttöku fjármála- og efnahagsráðherra og því að ekki náðist samstaða um heildstæða lokaályktun fjárhagsnefndarinnar.
- Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – Yfirlýsingar og skjöl fjárhagsnefndarinnar, 54. fundur, október 2026 – Opinber fundargögn um dagsetningar fundarins, hlutverk nefndarinnar og yfirlýsingu Ásgeirs Jónssonar fyrir hönd ríkjanna átta.
- Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – Yfirlýsing formanns á 54. fundi fjárhagsnefndarinnar, 17. október 2026 – Yfirlýsing Mohammeds Aljadaan, formanns nefndarinnar, þ.m.t. orðalagið „advanced intelligence technologies“.
- Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – Blaðamannafundur fjárhagsnefndarinnar, 17. október 2026 – Opinber upptaka af ummælum Mohammeds Aljadaan, formanns nefndarinnar, og Kristalinu Georgievu, framkvæmdastjóra AGS, að fundi loknum.
- Reuters (birt m.a. á Al-Monitor) – „IMFC chair says global economy resilient; delegates walk out on Russian official“, 17. október 2026 – Frásögn af því þegar fulltrúar gengu út undir ræðu fjármálaráðherra Rússlands.
- Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – Ísland: úttekt samkvæmt IV. grein stofnsamnings (Article IV), 30. júlí 2026 – Notuð sem bakgrunnur um efnahagsþróun, verðbólgu, hagvaxtarspár, framleiðni og ytri veikleika Íslands.
- Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – Kvótar og atkvæðavægi aðildarríkja – Notuð til að skýra kvótakerfi sjóðsins og tengsl kvóta og atkvæðavægis.
- Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn – Framkvæmdastjórn og atkvæðavægi – Notuð til að skýra greinarmuninn á framkvæmdastjórninni, sem annast dagleg störf sjóðsins, og fjárhagsnefndinni, sem veitir ráðgjöf um stefnu alþjóðlega peninga- og fjármálakerfisins.
Athugasemd um framsetningu: Sameiginlega yfirlýsingin er eignuð ríkjunum átta á Norðurlöndum og við Eystrasalt og flutt af Ásgeiri Jónssyni í krafti fyrirsvarshlutverks hans. Hana ber ekki að túlka sem persónulega yfirlýsingu seðlabankastjórans eða sjálfstæða yfirlýsingu íslenskra stjórnvalda. Í greininni er jafnframt gerður greinarmunur á yfirlýsingu formanns fjárhagsnefndarinnar og heildstæðri lokaályktun sem samþykkt er samhljóða.
Athugasemd ritstjórnar – Hlutverk Íslands á ársfundi AGS
Í þessari umfjöllun er fjallað um hlutverk Íslands á ársfundi Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og Alþjóðabankans í Bangkok í október 2026, þar sem Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri fór með fyrirsvar kjördæmis Norðurlanda og Eystrasaltsríkja í fjárhagsnefnd AGS.
Megináherslan er á sameiginlegu yfirlýsinguna sem flutt var fyrir hönd Danmerkur, Eistlands, Finnlands, Íslands, Lettlands, Litháens, Noregs og Svíþjóðar. Rýnt er í afstöðu ríkjanna átta til pólitísks óstöðugleika, stríðsins í Úkraínu, átakanna í Mið-Austurlöndum, opinberra skulda, fjármálastöðugleika, gervigreindar og framtíðar alþjóðlegrar efnahagssamvinnu.
Í greininni er einnig skýrt hlutverk fjárhagsnefndarinnar og greinarmunurinn á fyrirsvarshlutverki Íslands, víðara kjördæmi Norðurlanda og Eystrasaltsríkja og formlegu ákvörðunarferli AGS.
Þátttaka Íslands er skoðuð í ljósi stöðu landsins sem lítils, alþjóðlega tengds hagkerfis og með hliðsjón af úttekt AGS á Íslandi frá 2026.
Umfjöllunin byggir fyrst og fremst á opinberum skjölum AGS og upplýsingum frá Seðlabanka Íslands. Gerður er greinarmunur á sameiginlegri afstöðu ríkjanna átta, persónulegum sjónarmiðum seðlabankastjóra og víðari niðurstöðum ársfundarins.
Ábendingar, leiðréttingar eða fyrirspurnir: ritstjorn@frettir247.news
Ársfundir AGS 2026
- Heimshagkerfið undir þrýstingi: Hagvöxtur, skuldir, orka og áhætta framundan
- Ísland talar fyrir átta þjóðir: Ásgeir Jónsson kynnti sameiginlega afstöðu Norðurlanda og Eystrasaltsríkja hjá AGS
- Íslenskt efnahagslíf á tímamótum: Það sem AGS sér framundan
- New Economy Forum: Hvernig gervigreind er að endurmóta hagkerfið, vinnumarkaðinn og stjórnsýsluna
- Næsti kafli íslensks efnahagslífs: Nýjar atvinnugreinar handan ferðaþjónustu og sjávarútvegs
Meira úr flokknum Ísland
INNLENT · UTANRÍKISMÁLUtanríkisráðherra Bandaríkjanna, Marco Rubio, heimsækir Ísland: Höfði vettvangur nýs kafla í samskiptum Íslands og Bandaríkjanna30. október 2026
INNLENT · ELDGOSKyrrt á yfirborðinu – en kvika heldur áfram að safnast undir Reykjanesi30. október 2026
INNLENT · FRÉTTIRRafmagnsleysi í Laugarási – viðgerðarmenn leituðu að bilun14. október 2026